F1

Historia toru Monza

Dodane: 2011-09-08 21:40:44

Przez: Ewa Zaborska

Monza - najszybszy tor w kalendarzu, domowy wyścig Ferrari. Poznaj naznaczone tragediami losy tego magicznego, historycznego miejsca.

Decyzja o rozpoczęciu budowy toru w Monzy zapadła w styczniu 1922 r. Otwarcie toru miało uświetnić obchody 25-lecia Mediolańskiego Klubu Samochodowego. Prace rozpoczęto 15 maja tego samego roku, a zakończono już 110 dni później. Przy budowie toru pracowało 3500 robotników, użyto też 200 wagonów, 30 ciężarówek i 5-kilometrowej kolei wąskotorowej.

Początki wyścigów na Monzy nie wyglądały optymistycznie: w 1928 r. doszło tu do najpoważniejszego wypadku w dziejach włoskich wyścigów: podczas Grand Prix zginął kierowca Emilio Materassi i 27 widzów. W roku 1933 zginęło kolejnych 3 kierowców, w efekcie czego przebudowano tor, dodając dwie szykany i usuwając długą prostą. Kolejne przebudowy (które poza nowymi trybunami, wejściami i nawierzchnią przyniosły także dwa nowe zakręty) miały miejsce w latach 1938–39. Wybuch II wojny światowej zmusił do zaprzestania organizowania wyścigów aż do 1948 roku. W efekcie braku zainteresowania, tor znacznie podupadł. Został odnowiony w 2 miesiące przed kolejnym Grand Prix, które odbyło się tu 17 października 1948 r.

Rok 1955 przyniósł kolejną tragedię – 26 maja podczas testowania samochodu na torze zginął Alberto Ascari, dwukrotny mistrz świata F1, jedyny Włoch, który dwa razy zdobył tytuł w barwach Ferrari. Dziś w miejscu, w którym miał śmiertelny wypadek znajduje się zakręt jego imienia.

W tym samym roku rozpoczęto kolejne prace, których celem była całkowita zmiana toru. W ich efekcie powstały dwie nitki – jedna o długości 5,75 km i druga, nowa owalna trasa o długości 4,25 km z zakrętami na nasypach. Trasy można było połączyć w 10-kilometrowy tor. W latach 1957–58 zorganizowano tu 800-kilometrowy Wyścig Dwóch Światów. Za każdym razem rywalizacja obejmowała 3 wyścigi mające 63 okrążenia. Popularnie nazywano je serią Monzanapolis. Zgodnie z intencją miały to być wyścigi między mistrzowskimi samochodami amerykańskiego autoklubu a bolidami europejskiej Formuły 1. Europejscy kierowcy obawiali się jednak o bezpieczeństwo, przez co na starcie pierwszego wyścigu spośród europejskich zespołów stanęły tylko Ecurie Ecosse i Maserati. Samochody tego drugiego teamu cierpiały z powodu większych niż zwykle opon, w efekcie czego zespół wycofał się z rywalizacji. Zespół Ecurie Ecosse wybrał opony używane w wyścigu Le Mans, przez co nie miał problemów w tym zakresie, co nie zmieniło faktu, że samochody amerykańskie były dużo szybsze. Wszystkie trzy wyścigi w 1957 r. wygrali kierowcy amerykańscy. Rok później Europę reprezentowały już Jaguar, Ferrari i Maserati a Amerykę – samochody Indy. Znów zawodnicy USA okazali się szybsi, a wszystkie trzy potyczki wygrał Jim Rothmann.

W 1961 r. na Monzy miał miejsce kolejny tragiczny wypadek – niedaleko zakrętu Parabolica zginął kierowca Wolfgand von Trips i 14 widzów. Poza Grand Prix w roku 1966, nigdy więcej nie zorganizowano wyścigu F1 na owalnej wersji toru w Monzy. Dokonano też kolejnych przebudów na torze, mających na celu poprawę bezpieczeństwa.

Od 1966 r. na Monzy organizowano wyścigi zarówno samochodowe jak i motocyklowe. Ponieważ prędkości pojazdów wciąż rosły, postanowiono „zwolnić” tor i w 1972 r. dodano dwie nowe szykany. Mimo to w wyścigach motocyklowych wciąż używano szybszej pętli aż do roku 1973, kiedy to w dwóch wyścigach zginęło 5 osób, w tym fiński mistrz świata Jarno Saarinen. Motocykle nie wróciły na Monzę aż do 1981 r.

Szybko okazało się, że nowe szykany wcale nie zmniejszają prędkości samochodów, w związku z czym znów je przebudowano (w 1974 i 1976 r., kiedy to dodano także 3. szykanę). Tor miał teraz długość 5,8 km.

5 września 1970 r. podczas kwalifikacji do GP Włoch na zakręcie Parabolica zginął Jochen Rindt – jedyny w historii F1 kierowca, który zdobył tytuł mistrza świata pośmiertnie.

Ponieważ wraz z rozwojem technologii, prędkości samochodów wciąż rosły, tor przebudowano kolejny raz w 1979 r. (m.in. dodano nowe krawężniki, powiększono pobocza i poprawiono bariery z opon). To zachęciło wyścigi motocyklowe do powrotu na włoski tor. Prace mające na celu poprawę bezpieczeństwa trwały przez całe lata 80. XX w.

Po śmierci Ayrtona Senny w 1994 r., w trosce o podniesienie standardów bezpieczeństwa, na wielu torach rozpoczęto prace. Nie inaczej było na Monzy, gdzie „ściśnięto” trzy zakręty, dzięki czemu powiększono żwirowe pobocze. Tor został skrócony do 5,77 km.

W roku 2000 przebudowano pierwszą szykanę na głównej prostej (Rettifilo). Wcześniej składała się ona z dwóch zakrętów w lewo i dwóch w prawo, po przebudowie w jej skład wchodzi jeden zakręt w prawo i jeden w lewo. Przebudowa miała na celu zmniejszenie liczby wypadków, do których dochodziło w tym miejscu po starcie. Przebudowano także drugą szykanę. Jak na ironię, już w pierwszym GP Formuły 1 po tych zmianach, na torze zginął porządkowy, Paolo Ghislimberti – uderzony elementami bolidu (do zderzenia doszło w drugiej szykanie).

W 2007 roku pobocze przy drugiej szykanie (Della Roggia) zmieniono ze żwirowego na asfaltowe.

Obecnie długość toru to 5793 km.

Czytaj także:

Centrum Informacji Wyścigowej, czyli wszystko, co powinieneś wiedzieć przed zbliżającym się Grand Prix Włoch.

ilcircoloeuropa.wordpress.com, monzanet.it